Boşanma sonrası yoksulluk nafakasına ilişkin yıllardır tartışılan düzenlemede önemli bir değişiklik gündeme geldi. Anayasa Mahkemesi, Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde yer alan ve yoksulluk nafakasının “süresiz olarak” talep edilmesine imkan veren ibareyi Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. Karar Resmî Gazete’de yayımlandı ancak hemen uygulanmayacak; iptal hükmü 9 ay sonra yürürlüğe girecek.
“SÜRESİZ OLARAK” İBARESİ İPTAL EDİLDİ
Anayasa Mahkemesi’nin kararının merkezinde Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesindeki “süresiz olarak” ifadesi yer aldı. Mevcut düzenlemede boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak şartıyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak yoksulluk nafakası isteyebiliyordu. AYM, bu ifadenin iptaline karar verdi.
Mahkemenin değerlendirmesine göre mevcut düzenleme, nafakanın süresi konusunda hakime yeterli takdir alanı bırakmıyor ve somut olayın özellikleri ya da haklı sebepler dikkate alınarak belirli bir süre öngörülmesine imkan vermiyordu. AYM, bazı durumlarda nafakanın belirli bir süreyle sınırlandırılabilmesine, bazı özel şartlarda ise daha uzun süre hatta yaşam boyu devam edebilmesine imkan sağlayacak ölçütlerin kanunda açık ve öngörülebilir biçimde belirlenmesi gerektiğine hükmetti.
NAFAKA HEMEN KALKMIYOR
Kararla ilgili en önemli ayrıntılardan biri yürürlük tarihi oldu. Anayasa Mahkemesi, düzenlemenin iptali nedeniyle hukuki boşluk oluşmasını önlemek amacıyla kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından 9 ay sonra yürürlüğe girmesine hükmetti.
Dolayısıyla kararın yayımlandığı gün mevcut nafakaların otomatik olarak sona ermesi söz konusu değil. Mevcut düzenleme, iptal hükmü yürürlüğe girene kadar uygulanmaya devam edecek. TBMM’nin de bu süre içerisinde yeni yasal çerçeveyi oluşturması bekleniyor.
MEVCUT SİSTEMDE NAFAKA HANGİ DURUMLARDA KALDIRILIYOR?
Türk Medeni Kanunu’nun 176. maddesine göre irat biçiminde ödenmesine karar verilen yoksulluk nafakası, alacaklı tarafın yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü halinde kendiliğinden sona eriyor. Alacaklı tarafın evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi halinde ise nafaka mahkeme kararıyla kaldırılabiliyor. Tarafların mali durumlarının değişmesi ya da hakkaniyetin gerektirmesi halinde nafakanın artırılması veya azaltılması da mümkün.
YENİ DÜZENLEME İÇİN 9 AYLIK SÜRE
AYM’nin iptal kararıyla birlikte gözler yeni yasal düzenlemenin nasıl şekillendirileceğine çevrildi. Mahkeme, nafakanın süresinin belirlenmesinde hangi ölçütlerin kullanılacağının kanunda açık biçimde ortaya konulması gerektiğine işaret etti.
Böylece önümüzdeki 9 aylık süreçte yoksulluk nafakasının hangi şartlarda ve ne kadar süreyle bağlanacağına ilişkin yeni kuralların belirlenmesi gündeme gelecek. Kararın yürürlüğe girmesine kadar mevcut sistem devam edecek.
Kaynak: TRT
