“DÖNGÜSEL İŞ MODELLERİ ÇEVRESEL VE EKONOMİK DAYANIKLILIĞI BİRLİKTE GÜÇLENDİRİYOR”
Sütaş, COP31’de döngüsel tarım ve gıda
sistemlerinin geleceğini gündeme taşıdı
Sütaş, COP31’in ilk gününde düzenlediği “Çiftlikten Sofralara: Döngüselliği Esas Alan Gıda-
Tarım Sistemleri” panelinde, FAO ve EBRD temsilcileriyle birlikte döngüsel biyoekonominin
sürdürülebilir tarım ve gıda sistemlerinin geliştirilmesindeki rolünü ele aldı.
İklim değişikliği, doğal kaynaklar üzerindeki baskı ve artan gıda ihtiyacı, tarım ve gıda
sistemlerinin dönüşümünü her zamankinden daha önemli hale getiriyor. Antalya’da
düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı’nın (COP31) ilk gününün “Gıda,
Tarım ve Sağlık” temasına ayrılması da bu dönüşümün küresel iklim gündemindeki önemini
ortaya koydu. COP31’de Sütaş tarafından gerçekleştirilen “Çiftlikten Sofralara: Döngüselliği
Esas Alan Gıda-Tarım Sistemleri” panelinde sürdürülebilir tarım-gıda sistemlerinin
geliştirilmesinde döngüsel biyoekonominin rolü ele alındı.
Bilim ve Teknoloji Hub’ta yapılan panelde, döngüsel tarım-gıda sistemlerinin
ölçeklendirilmesi ve bu dönüşümün gerçekleşmesi için özel sektöre, çiftçilere, finans
kuruluşlarına, kamuya ve uluslararası kuruluşlara düşen roller, döngüsel uygulamaların daha
geniş ölçekte yaygınlaştırılması için gereken koşullar değerlendirildi. Tarım ve Gıda Editörü
İrfan Donat’ın moderatörlüğünü üstlendiği panelde, FAO Türkiye Temsilciliği Kıdemli
Program Koordinatörü Özcan Türkoğlu, Sütaş Sürdürülebilirlik Komitesi Lideri ve Yönetim
Kurulu Üyesi Duygu Yılmaz ile Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) Kurumsal Sektör
Danışmanlık Hizmetleri Başkanı Iride Ceccacci; tarım ve gıdada döngüselliğin önemini
konuştu.
“DÖNGÜSEL İŞ MODELLERİ ÇEVRESEL VE EKONOMİK DAYANIKLILIĞI BİRLİKTE
GÜÇLENDİRİYOR”
Döngüselliğin atık yönetiminden çok daha fazlasını olduğuna işaret eden Sütaş
Sürdürülebilirlik Komitesi Lideri ve Yönetim Kurulu Üyesi Duygu Yılmaz da Çiftlikten
Sofralara iş modelinden hareketle döngüsel biyoekonominin çevresel ve ekonomik
boyutlarını değerlendirerek şunları söyledi:
“Tarımın geleceğinden bahsederken sadece artan dünya nüfusunu nasıl besleyeceğimizi
konuşmuyoruz. Aynı zamanda gezegenimizin doğal kaynaklarını nasıl koruyacağımızı, iklim
değişikliğine karşı dayanıklılığımızı nasıl artıracağımızı ve tüm paydaşlar için tarımsal üretimin
sürekliliğini nasıl sağlayabileceğimizi de ele alıyoruz. Sütaş olarak biz, bu dönüşümü hayata
geçirmeye çalışıyoruz. "Çiftlikten Sofraya" sürdürülebilirliği tüm faaliyetlerimizin merkezine
yerleştiren entegre bir iş modelimizin adı. Bu modelle, ineklerimizin tükettiği yemden
başlayarak tarımsal üretim, hayvancılık, süt ürünleri üretimi, enerji ve gübre üretimi gibi
birbirini besleyen ve tamamlayan bir ekosistemi tarif ediyoruz. Bugün çevre adına yapılanlar
elbette çok önemli ancak burada "ekonomik dayanıklılık" da bir o kadar hayati bir başlık.
Döngüsel iş modelleri çevresel ve ekonomik dayanıklılığı birlikte güçlendiriyor. Bu iki unsur
birlikte işlemediği sürece ortaya konan çabaların sürdürülebilir olması mümkün değil.
Dolayısıyla enerji arzının, tedarik zincirlerinin ve girdi fiyatlarının küresel gelişmelerden bu
kadar etkilendiği bir dönemde biz Sütaş olarak enerji ve gübre gibi kritik kaynaklarımızı kendi
sistemimizde üretebilmenin önemli bir avantajını yaşıyoruz. Çevresel sürdürülebilirlik ile
ekonomik dayanıklılık arasında bir tercih yapmak zorunda değiliz. Döngüsel iş modelleri, bu
iki hedefi birlikte gerçekleştirebilmemiz için önemli fırsatlar sunuyor. Gıda sektörünün
sağladığı tedarik güvencesini temel alarak finans kuruluşlarının kaynaklarını bir araya
getirmek ve yeni modeller geliştirmek için çok daha fazla çaba sarf etmeliyiz. Bu nedenle
tüm değer zincirini kapsayan bir iş birliğine büyük ihtiyaç duyuluyor.”
“GIDA SİSTEMLERİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK AJANDASINDA BİYOEKONOMİ ÖNEMLİ BİR
ANAHTAR”
Tarım ve gıda sistemlerine yönelik bir sürdürülebilirlik çağırısı yaptıklarını ifade eden FAO
Türkiye Temsilciliği Kıdemli Program Koordinatörü Özcan Türkoğlu da “Hepimiz daha
hesaplı, daha taze, daha besleyici ve çevreci gıdanın peşindeyiz. “Bu nasıl olabilir” derken de
tarım gıda sistemlerimizi daha sürdürülebilir, daha dirençli, daha kapsayıcı ve daha etkili hale
getirelim demek istiyoruz. Gıda sistemlerinin sürdürülebilirlik ajandasında biyoekonomi
önemli bir anahtar. Biyoekonomi yaklaşımları tarım gıda sistemlerine bu anlamda çare
olabilecek bir kavram ve zaten içlerinde bu yaklaşımları barındırıyorlar. Aslında değer
zincirindeki her üretim aşaması bir sonraki üretim aşamasının girdisini tedarik ediyor. Bu
anlamda çiftçi de bu yaklaşımlara çok uzak değil. Tarım gıda sistemlerinde düşük karbonlu
ekonomiye geçiş ve kaynak verimliliği vurguları bizi doğal olarak biyoekonomi yaklaşımlarına
getiriyor. Biyoekonomi FAO'nun önümüzdeki on yıl için tespit ettiği 20 öncelikli program
alanından biri” dedi.
“DÖNGÜSEL EKONOMİNİN YAYGINLAŞMASI İÇİN FİNANSMAN VE İŞ BİRLİĞİ ÖNEMLİ”
Döngüsel biyoekonomi yaklaşımlarının sunduğu yatırım fırsatlarını paylaşan Avrupa İmar ve
Kalkınma Bankası (EBRD) Kurumsal Sektör Danışmanlık Hizmetleri Başkanı Iride Ceccacci
ise “Türkiye pazarına 2009 yılında giriş yaptık ve bugüne kadar çeşitli sektörlerde toplam 25
milyar Euro’luk yatırım gerçekleştirdik. Bunun 18 milyar Euro’luk kısmı iklim finansmanına
ayrıldı. Yani iklim finansmanı ve yeşil yatırımlar, bankamızın faaliyetlerinin merkezinde yer
alıyor. Gıda ve tarım sektöründe ise ağırlıklı olarak özel sektör firmalarıyla çalışıyoruz. Bu
alanda sadece çevreci bir yaklaşım sunmakla kalmayıp aynı zamanda döngüsellik ilkelerini de
barındıran, oldukça ilgi çekici, akıllı ve yenilikçi yatırımlar için büyük fırsatlar görüyoruz.
Teknolojiler büyük ölçüde zaten mevcut, ihtiyacımız olan şey, başarılı modellerin sadece
birkaç öncü şirketle sınırlı kalmayıp genel iş uygulamaları haline gelmesini sağlamak. EBRD
gibi kurumlar; finansman, teknik uzmanlık ve ortaklıkları bir araya getirerek kanıtlanmış
çözümlerin ölçeklenmesine katkıda bulunabilirler. Döngüsel ekonominin yaygınlaşması için
finansman ve iş birliği önemli. En başarılı döngüsel ekonomi yatırımları, yalnızca çevresel
etkileri azaltmakla kalmayıp aynı zamanda ticari değer yaratanlardır. Ölçeklenmelerini
sağlayan temel unsur da budur. Ancak bu noktaya ulaşmak için ortaklıklara, bilgi birikimine
ve sermayeye ihtiyacımız var” değerlendirmesinde bulundu.
Kısaca Sütaş:
Marmara Bölgesi’nde Karacabey’de, Orta Anadolu Bölgesi’nde Aksaray’da, Ege -
Akdeniz Bölgesi’nde Tire’de ve Doğu-Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde Bingöl’de yer
alan 4 entegre tesisiyle Türkiye’nin dört bir yanına ulaşıyor.
8 bin kişiye doğrudan istihdam sağlıyor.
Yaklaşık 20 bin üretici aileden süt tedarik ediyor.
Ürünlerini 171 bin satış noktasında tüketicilerle buluşturuyor.
Türkiye’de her 10 sofranın 9’unda bir Sütaş ürünü bulunuyor.
2025 konsolide net cirosu 56,7 milyar TL.
4 entegre tesisinde;
Günde 7 milyon paket süt ürünü üretip dağıtıyor.
Sözleşmeli modelle 84 bin dekar alanda kaba yem üretimi gerçekleştiriyor.
Yem fabrikalarında yılda 617 bin ton karma yem üretiyor.
Endüstriyel tesislerinin elektrik ihtiyacının yüzde 100’ünü, çiftliklerinin gübrelerinden
ve organik atıklarından üretiyor.
Yılda 755 bin ton organik gübre üretiyor.